Actueel

Nieuws en weetjes

Gerestaureerd woonschip “Ora et Labora” op punt van vertrek



In december 2008 arriveerde de “Ora et Labora” bij de Museumwerf. Het voormalige stoomschip bracht de Sint en zijn pieten naar Vreeswijk. Zelf kwam ze naar deze werf om te worden opknapt en gerestaureerd naar het beeld dat zij vijftig jaar geleden had. Daartoe moest een deel van de opbouw worden gesloopt om plaats te maken voor een kleine roef met peerdeogen (ovale patrijspoorten). Het zicht op de schoorsteen werd tevens hersteld en een deel van de koelkast, gebruikelijk bij stoomschepen, kon worden teruggebracht. Het oude boeisel was te slecht om te behouden. Het plaatwerk diende als mal voor een nieuw boeisel. De originele ringen en ogen, die eraan bevestigd zaten, zijn teruggebracht.
Het oudste gedeelte van de opbouw, met o.a. de salon, is ook stevig onderhanden genomen. Daarbij zijn o.a. de oude patrijspoorten en de opgeknapte originele panelen van de salon weer teruggeplaatst.
Het terugbrengen van een stoommachine was in zowel technisch als financieel opzicht niet haalbaar. Toch is de “Ora et Labora” opnieuw varend gemaakt door inbouw van een moderne dieselmotor. Op het dak verscheen, als vanouds, de stuurinrichting waarbij het oude originele stuurwiel op haar plek terugkeerde. Na de nodige proefvaarten en voltooiing van het dakterras, naar oorspronkelijk model, gaat dit bijzondere, historische woonschip in het najaar van 2010 weer terug naar Utrecht. In de Parkhaven, de voormalige Veilinghaven die haar nieuwe thuishaven wordt, zal dit cultuurhistorisch erfstuk op gepaste wijze worden onthaald.



Geschiedenis
De Ora et Labora kent een rijke geschiedenis. Veel gegevens en oude foto’s zijn bewaard gebleven. Het schip is gebouwd in 1903 te Vierverlaten (Groningen) als goederenschroefboot. Tot in de jaren twintig van de vorige eeuw was dit voormalig stoomschip onder de naam "Ora et Labora I" werkzaam als vrachtschip/pakketboot rond Zwolle bij de Firma J. Heukels en Zonen. Tot 1930 werd zij door dezelfde firma in de zomermaanden tevens gebruikt voor uitstapjes naar o.a. Giethoorn. In die hoedanigheid was zij bekend als de "De Zwolsche Boot". Om passagiers te kunnen vervoeren werd het schip voorzien van een demontabele opbouw waarmee het schip het uiterlijk kreeg van een salonboot. Na faillissement van de firma kwam het schip in 1933 naar de Leidsekade in Utrecht om te fungeren als woonschip voor een van de firmanten.




Behoud
Woonschip Ora et Labora is de langst aanwezige woonboot van Utrecht. Liggend op haar oude plek aan de Leidsekade was zij gedurende 76 jaar als markant woonschip een bekend fenomeen onder de Utrechters. Zij stamt ook als een van de weinige nog uit de jaren dertig. De “Ora et Labora” dreigde verloren te gaan toen zij begin 2009 zonder ligplaats te koop werd gezet omdat de toenmalige eigenaar haar verving door een betonnen nieuwbouwark.
Dit dreigende verlies heeft veel Utrechters beziggehouden: zelfs de politiek heeft zich ermee bemoeid. Dat heeft geresulteerd in een welwillende houding van de gemeente Utrecht om mee te werken aan haar behoud voor de stad. Een officiele ligplaats is daarbij essentieel. Deze plek werd gevonden in de Parkhaven die is ingericht als historische haven. Daar is het schip welkom mits ze zelfstandig kan varen en gerestaureerd is naar het historische beeld van tenminste een halve eeuw terug. Maar om echt te worden gered heeft de “Ora et Labora” een nieuwe eigenaar nodig die ervoor zorgt dat het schip wordt opgeknapt en kan voldoen aan de gestelde eisen. Gelukkig meldden die nieuwe eigenaren zich: Stella en Gert van der Meulen. Zij lieten haar restaureren en maakten het tevens mogelijk dat een tijdelijke tentoonstelling over het schip bij de Museumwerf kon worden ingericht. Dankzij hen blijft de “Ora et Labora” op waardig wijze behouden.





Verwijzingstableaus naar voetveer
Museumwerf Vreeswijk was altijd al te bereiken via de Wierselaan. Sinds het voorjaar van 2009 kunt u ons terrein ook vanaf het water bereiken via het onbemande veerpontje over de Vaartserijn. De pont is te gebruiken gedurende de openingstijden van de werf. Sinds oktober 2009 is de verwijzing naar deze pont een feit. In de kadegrond aan de Prins Hendriklaan, zijn drie plaatstalen verwijzingstableaus gelegd: tegenover de pont en twee naast de Oranje- en de Amaliabrug. Zo kunt u ons beter vinden.

Informatieborden langs schepenroute
Met het openstellen van de verbinding via de pont kan een bezoek aan de Museumwerf worden gecombineerd met een wandeling langs de historische schepen aan de overzijde van het water, de Prins Hendriklaan. In oktober 2009 is voor elk schip een informatiebord geplaatst, zodat u kennis kunt nemen van allerlei wetenswaardigheden over het betreffende schip.
Soms treft u achter het bord geen schip aan of past het bord niet bij het schip dat er ligt. Dat kan vooral tijdens het vaarseizoen het geval zijn want schepen zijn er nu eenmaal voor om te varen. Na verloop van tijd keren ze weer terug op hun vertrouwde plek, achter het informatiebord.