Actueel


Diatentoonstelling 75-jarige Beatrixsluis


De Beatrixsluis was haar tijd ver vooruit. Nieuw was o.a. de toepassing van hefdeuren. Nog steeds is deze sluis modern te noemen. Maar ook hier geldt dat de geschiedenis zich herhaalt.


Met bijna 50.000 schepen per jaar is de Beatrixsluis een van de drukste binnenvaartsluizen van Europa. Er liggen plannen klaar om de capaciteit te vergroten met grotere, extra kolk.


In de afgelopen eeuwen gaven diverse verbeteringen van de vaarwegen de binnenvaart nieuwe impulsen. In Vreeswijk ontstonden geregeld lange wachttijden voor de Oude Sluis en de Koninginnensluis. Als verbetering van het Merwedekanaal, dat in 1892 was aangelegd, werd het Amsterdam-Rijnkanaal (1931-1952) gegraven.


Het Lekkanaal met de Beatrixsluis als nieuwe verbinding tussen dit kanaal en de Lek, leidde het scheepvaartverkeer om Vreeswijk heen. Dat betekende voor het schippersdorp een enorme economische aderlating maar voor de binnenvaart een betere doorstroming.


De diapresentatie is nog het hele jaar (2014) te zien.



De samenwerking tussen de 3-E’s krijgt vorm!


De samenwerking tussen de 3 Erfgoedinstellingen in Nieuwegein, Het Vreeswijks Museum, Historische Kring/Museum Warsenhoeck en de Museumwerf Vreeswijk, gaat vorm krijgen.

Op 5 september 2013 hebben de drie instellingen een intentieverklaring tot nadere samenwerking getekend in het Stadshuis van Nieuwegein. Wethouder Hans Reusch was daarbij aanwezig en hij complimenteerde hen met hun voornemens.

De 3 Erfgoedinstellingen zetten zich al jaren in voor het erfgoed van vroeger en nu in Nieuwegein. Hoewel de nieuwe stad in 1971 is ontstaan door samenvoeging van de vroegere gemeenten Jutphaas en Vreeswijk, gaat de gezamenlijke geschiedenis veel verder terug in de tijd. Zo lag hier al in de 13e eeuw het stadje Geyn, in de tijd van de Romeinen waren er tenminste zeven nederzettingen en er zijn sporen van bewoning gevonden uit de bronstijd, steentijd, zelfs uit de tijd van de Neanderthalers. De 3 Erfgoedinstellingen willen dit erfgoed, ieder vanuit zijn eigen specialisme, verzamelen, behouden, beheren en exposeren voor jong en oud.

Op 4 april 2013 hebben zij de eerste producten van hun samenwerking gepresenteerd aan Wethouder Reusch: een gezamenlijk erfgoedkaartje (entreekaartje), een gezamenlijke folder en gezamenlijke set ansichtkaarten met foto’s uit verleden en heden uit de eigen collecties. De 3 Erfgoedinstellingen hebben de intentie hun samenwerking nader inhoud te geven in de vorm van een groeimodel en daarbij hun krachten te bundelen onder het motto “samen sterk”. In regelmatig bestuurlijk overleg stemmen zij de eigen activiteiten, exposities en publicaties gezamenlijk zo goed mogelijk op elkaar af. Het is de bedoeling om aansprekende publieksevenementen te bedenken en te organiseren. Bij hun activiteiten, exposities en publicaties drijven zij geheel op hun enthousiaste vrijwilligers.



De ondertekening door, v.l.n.r., John van Amstel (Museumwerf Vreeswijk), Harry ten Hove (Historische Kring/Museum Warsenhoeck) en Harry Koppelrath (Het Vreeswijks Museum).


Nieuws en weetjes


Woonschip De Zwerver bij de Museumwerf


Vanaf eind april 2011 ligt aan de kade bij de Museumwerf nog een ander bijzonder schip afgemeerd. Het is woonboot De Zwerver die moet worden opgeknapt. Ze is daarna nog een tijd te gast tot haar vertrek naar een definitieve plek.



De Zwerver op haar oude plek aan de Mijndensedijk in Loenen a/d Vecht


Zondag 16 november laatste openstelling woon-/atelierschip De Zwerver

Op 4 december verlaat het atelierschip de Museumwerf. Zij vertrekt naar een scheepswerf in Delft om daar in een overdekte hal te worden gerestaureerd.


In de drie en een half jaar dat het schip bij de werf lag, hebben duizenden mensen kennis gemaakt met het monumentale schip en het bijzondere interieur. Tijdens de openstelling elke derde zondag in de maand, evenementen en voor groepen op verzoek, stonden de Museumwerfvrijwilligers Ria Elberse, Yolanda van Greevenbroek en Cisca de Ruiter klaar om de bezoekers rond te leiden en het bewogen verhaal te vertellenover het oudste woon-/atelierschip van Nederland.


De tijd dat het schip bij de Museumwerf geparkeerd lag, heeft de Stichting De Zwerver gebruikt om te werken aan de toekomst. Dit was en is nog steeds een weerbarstig karwei. Er is een fondsenwerfcampagne gestart en er zijn plannen gemaakt voor de restauratie. Ook is een nieuwe ligplaats gevonden, in een jachthaven in Naarden, waar het gerestaureerde atelier schip kan worden gehuurd.


Zondag 16 november is de laatste mogelijkheid De Zwerver te bezoeken. Grijp dus uw kans!


Cultuurhistorisch erfgoed

De Zwerver is niet zomaar een woonboot. De Landelijke Woonboten Organisatie droeg haar, net als de Ora et Labora, als cultuurhistorisch erfgoed voor aan toenmalige minister Plasterk.

Ze is de oudste woonboot in Nederland die als zodanig is gebouwd. Het woonschip is in 1900 gebouwd bij scheepswerf "De Vlijt" te Oude Wetering, voor en mede door de Nederlandse kunstenaar/graficus Wijnand Otto Jan Nieuwenkamp (1875 – 1950). Hij had met De Zwerver een mobiele woning, atelier- en tentoonstellingsruimte voor ogen. Het idee was zo bijzonder dat hij er zelfs de buitenlandse pers mee trok. De combinatie mobiel woonschip en tentoonstellingsruimte kreeg navolging.

Aanvankelijk bestond De Zwerver uit een rechthoekige bak met opbouw. Na een korte proefperiode, liet Nieuwenkamp er in 1902 een ijzeren scheepskop en -kont aanzetten naar het model van een houten Overijsselse praam. Het schip is daarmee vermoedelijk de enige Overijsselse praam die in ijzer is gebouwd.

De scheepsnaam De Zwerver is afkomstig van Nieuwenkamps motto: Vagando Acquiro (Al zwervend verwerf ik).


De Zwerver nog zonder kop en kont

Interieur

De schoonheid van deze woonboot zit vooral van binnen. Het oorspronkelijke interieur dat grotendeels aanwezig is, is een mix van zorgvuldig uitgezochte exotische houtsoorten, onderdelen uit middeleeuwse gebouwen en kunstwerken en versieringen gemaakt door Nieuwenkamp zelf.

Nieuwenkamp en zijn gezin trokken met De Zwerver door Nederland, België en Duitsland. Onderweg hield hij tentoonstellingen. De publieke belangstelling was groot. Van de bouw en de reizen van het schip maakte hij nauwkeurig en uitgebreid verslag in woord en beeld in zijn boek: "Mijn huis op het water – Mijn huis op het land", uit 1930.

Vanaf begin jaren dertig, ligt het schip steeds vaker op haar plek in Loenen a/d Vecht, wordt daar verhuurd en vervolgens in 1949 verkocht. Rond 1970 zou De Zwerver op een veiling worden verkocht. De belangstelling ging daarbij slechts uit naar het interieur. Marinus Brandt kocht het schip bijtijds, restaureerde het interieur en legde er een kettingbeding op zodat niets ervan uit het schip mag en kan verdwijnen. De volgende eigenaar zette de zorg voor schip en inhoud voort. Daarna kwam ze in handen van minder bevlogen eigenaren waardoor een zeker verval intrad.




Tekeningen van Nieuwenkamp van zijn woonkamer en atelier aan boord van De Zwerver

Nieuwe toekomst

De voorlaatste eigenaar wilde De Zwerver verruilen voor een nieuwbouwark. Omdat voor woonboten geen monumentenstatus bestaat en het schip daarom ook niet als cultuurhistorisch erfgoed is erkend, mag ze weg van de plaats waar zij tachtig jaar lang beeldbepalend was, desnoods naar de sloop.

Twee jaar lang stond het woonschip, met en zonder ligplaats, te koop. Sloop was een laatste optie. Schenking bood uitkomst. Het verlies voor Loenen a/d Vecht van het markante woonschip, is daarmee een feit. Voorlopige eigenaar is de Stichting Museum Nieuwenkamp die het schip op korte termijn zal overdragen aan stichting De Zwerver (i.o.). Behoud voor de toekomst en het vinden van een definitieve ligplaats en bestemming voor het schip zijn de volgende stappen waar de nieuwe Stichting De Zwerver zich voor inzet.

In de tussentijd is De Zwerver een bezienswaardige gast bij de Museumwerf. Vanaf november 2011, voorlopig t/m april 2012, is het schip daarom elke derde zondag in de maand, tussen 13 en 16 uur, en tijdens evenementen opengesteld voor publiek. Aan dit bezoek zijn, naast de normale entree, geen extra kosten verbonden. Wegens werkzaamheden kan de toegankelijkheid tijdelijk beperkt zijn. Groepen (min. 15 personen) kunnen De Zwerver op afspraak bezoeken. De opbrengst, € 2,00 p.p., komt ten goede aan de restauratie van De Zwerver. Aanmeldingen via museumwerf@museumwerf.nl.



Vagando Acquiro – Al zwervend verwerf ik, het levensmotto van Nieuwenkamp, dat hij aan De Zwerver verbond.