Actueel

Nieuws en weetjes


Lezing Botters

Lezing bij Museumwerf Vreeswijk: "Geschiedenis, gebruik en behoud van houten botters"
Op zondag 11 maart
Door scheepsrestaurator Wim Mendelts

Talrijk waren de botters, de visserschepen waarmee vroeger op zowel de Noord- als de Zuiderzee werd gevist. De aanleg van de afsluitdijk, begin jaren dertig, luidde het einde in van de botter.
Bij Museumwerf Vreeswijk ligt de oudste houten Noordzeebotter van Nederland, de HD7 / Anton Frans uit 1878! Het schip wordt momenteel gerestaureerd. Voor de Museumwerf vormt de aanwezigheid van dit bijzondere schip, een goede reden om eens in de boeiende wereld van de botters te duiken.
Op zondag 11 maart zal scheepsrestaurator Wim Mendelts daarom bij de werf een lezing geven met de titel: "Geschiedenis, gebruik en behoud van houten botters". Centraal staan de Noordzeebotter HD7 / Anton Frans en de Zuiderzeebotter BU 130 / Trui uit 1875. Na de lezing volgt een rondleiding door de oude Noordzeebotter o.l.v. Mendelts.

Programma (wijzigingen voorbehouden):
13:00 – 13:30 uur ontvangst bezoekers in het Theehuys
13:30 – 15:30 uur lezing door Wim Mendelts, in de Expositieruimte (pauze)
15:45 uur bezichtiging van Noordzeebotter o.l.v. Wim Mendelts
17:00 uur sluiting


Toegang: € 4,00 p.p. (incl. 2 gratis consumpties)

In verband met de voorbereidingen wordt u dringend verzocht tijdig uw plaats te reserveren via museumwerf@museumwerf.nl of 030-6018770 / 6579581 (tijdens kantooruren).



Woonschip De Zwerver bij de Museumwerf

Vanaf eind april 2011 ligt aan de kade bij de Museumwerf nog een ander bijzonder schip afgemeerd. Het is woonboot De Zwerver die moet worden opgeknapt. Ze is daarna nog een tijd te gast tot haar vertrek naar een definitieve plek.




De Zwerver op haar oude plek aan de Mijndensedijk in Loenen a/d Vecht

Cultuurhistorisch erfgoed
De Zwerver is niet zomaar een woonboot. De Landelijke Woonboten Organisatie droeg haar, net als de Ora et Labora, als cultuurhistorisch erfgoed voor aan toenmalige minister Plasterk.
Ze is de oudste woonboot in Nederland die als zodanig is gebouwd. Het woonschip is in 1900 gebouwd bij scheepswerf "De Vlijt" te Oude Wetering, voor en mede door de Nederlandse kunstenaar/graficus Wijnand Otto Jan Nieuwenkamp (1875 – 1950). Hij had met De Zwerver een mobiele woning, atelier- en tentoonstellingsruimte voor ogen. Het idee was zo bijzonder dat hij er zelfs de buitenlandse pers mee trok. De combinatie mobiel woonschip en tentoonstellingsruimte kreeg navolging.
Aanvankelijk bestond De Zwerver uit een rechthoekige bak met opbouw. Na een korte proefperiode, liet Nieuwenkamp er in 1902 een ijzeren scheepskop en -kont aanzetten naar het model van een houten Overijsselse praam. Het schip is daarmee vermoedelijk de enige Overijsselse praam die in ijzer is gebouwd.
De scheepsnaam De Zwerver is afkomstig van Nieuwenkamps motto: Vagando Acquiro (Al zwervend verwerf ik).


De Zwerver nog zonder kop en kont

Interieur
De schoonheid van deze woonboot zit vooral van binnen. Het oorspronkelijke interieur dat grotendeels aanwezig is, is een mix van zorgvuldig uitgezochte exotische houtsoorten, onderdelen uit middeleeuwse gebouwen en kunstwerken en versieringen gemaakt door Nieuwenkamp zelf.
Nieuwenkamp en zijn gezin trokken met De Zwerver door Nederland, België en Duitsland. Onderweg hield hij tentoonstellingen. De publieke belangstelling was groot. Van de bouw en de reizen van het schip maakte hij nauwkeurig en uitgebreid verslag in woord en beeld in zijn boek: "Mijn huis op het water – Mijn huis op het land", uit 1930.
Vanaf begin jaren dertig, ligt het schip steeds vaker op haar plek in Loenen a/d Vecht, wordt daar verhuurd en vervolgens in 1949 verkocht. Rond 1970 zou De Zwerver op een veiling worden verkocht. De belangstelling ging daarbij slechts uit naar het interieur. Marinus Brandt kocht het schip bijtijds, restaureerde het interieur en legde er een kettingbeding op zodat niets ervan uit het schip mag en kan verdwijnen. De volgende eigenaar zette de zorg voor schip en inhoud voort. Daarna kwam ze in handen van minder bevlogen eigenaren waardoor een zeker verval intrad.




Tekeningen van Nieuwenkamp van zijn woonkamer en atelier aan boord van De Zwerver

Nieuwe toekomst
De voorlaatste eigenaar wilde De Zwerver verruilen voor een nieuwbouwark. Omdat voor woonboten geen monumentenstatus bestaat en het schip daarom ook niet als cultuurhistorisch erfgoed is erkend, mag ze weg van de plaats waar zij tachtig jaar lang beeldbepalend was, desnoods naar de sloop.
Twee jaar lang stond het woonschip, met en zonder ligplaats, te koop. Sloop was een laatste optie. Schenking bood uitkomst. Het verlies voor Loenen a/d Vecht van het markante woonschip, is daarmee een feit. Voorlopige eigenaar is de Stichting Museum Nieuwenkamp die het schip op korte termijn zal overdragen aan stichting De Zwerver (i.o.). Behoud voor de toekomst en het vinden van een definitieve ligplaats en bestemming voor het schip zijn de volgende stappen waar de nieuwe Stichting De Zwerver zich voor inzet.
In de tussentijd is De Zwerver een bezienswaardige gast bij de Museumwerf. Vanaf november 2011, voorlopig t/m april 2012, is het schip daarom elke derde zondag in de maand, tussen 13 en 16 uur, en tijdens evenementen opengesteld voor publiek. Aan dit bezoek zijn, naast de normale entree, geen extra kosten verbonden. Wegens werkzaamheden kan de toegankelijkheid tijdelijk beperkt zijn. Groepen (min. 15 personen) kunnen De Zwerver op afspraak bezoeken. De opbrengst, €2,- p.p., komt ten goede aan de restauratie van De Zwerver. Aanmeldingen via museumwerf@museumwerf.nl.


Vagando Acquiro – Al zwervend verwerf ik, het levensmotto van Nieuwenkamp, dat hij aan De Zwerver verbond


Houten Noordzeebotter bij Museumwerf Vreeswijk
Aan de kade van Museumwerf Vreeswijk ligt sinds 21 januari 2011 een bijzonder uniek schip. Het is de HD 7 / Anton Frans. Volgens de Stichting Nozebo, eigenaar van dit schip, is zij de laatst overgebleven houten noordzeebotter. Het vermoeden is dat de botter in 1878 in Enkhuizen is gebouwd. Tot 1961 deed zij dienst als visserschip.



Een aantal jaren terug is begonnen met een grondige restauratie. De afwerking vindt plaats op de Museumwerf. In de maanden mei en juni zullen de werkzaamheden worden uitgevoerd o.l.v. Wim Mendelts. Er zal gewerkt worden aan het dek, de verschansing en het dekmeubilair (dekhuis, koekoek, luiken, bolders e.d.). Ook zal er een motor worden geplaatst.
Helaas is het nodig het schip de eerste tijd met tentzeil te beschermen. Meer informatie over het schip volgt.




Verwijzingstableaus naar voetveer
Museumwerf Vreeswijk was altijd al te bereiken via de Wierselaan. Sinds het voorjaar van 2009 kunt u ons terrein ook vanaf het water bereiken via het onbemande veerpontje over de Vaartserijn. De pont is te gebruiken gedurende de openingstijden van de werf. Sinds oktober 2009 is de verwijzing naar deze pont een feit. In de kadegrond aan de Prins Hendriklaan, zijn drie plaatstalen verwijzingstableaus gelegd: tegenover de pont en twee naast de Oranje- en de Amaliabrug. Zo kunt u ons beter vinden.